Atatürk'ün son sağlık raporu

• 2026-11-09 11:00:13

HİBYA muhabirinin derlediği bilgilere göre, doktorların rahatsızlığının artmasından sonra 1 yıl dahi yaşayamaz demesine rağmen, milleti için direnen Atatürk, 1937 yılında özellikle Hatay konusunda dünya kamuoyuna dirençli ve sağlıklı biri olduğunu gösterircesine çalışmalarını sürdürdü.

57 yıllık yaşamını, çökmüş bir imparatorluğun enkazında yaşayan milletini yeniden ayaklandırmaya adayan Ulu Önder, hasta yatağında dahi sadece milletini, devletini ve vatanını düşündü. 

Ölümünün yaklaştığı dönemlerde, doktorların itirazına rağmen Mersin ve Adana ziyaretleri gerçekleştiren Mustafa Kemal Atatürk, rahatsızlığının artması sonucu, tedavisini yaptırmak amacıyla İstanbul'a gitti. Siroz teşhisi konan, rahatsızlığına deniz havasının iyi gelmesi nedeniyle günlerinin bir kısmını Savarona Yatı'nda geçiren Atatürk, temmuz ayı sonlarına doğru durumunun daha da ağırlaşması neticesinde Dolmabahçe Sarayı'na getirildi.

En büyük arzusu Cumhuriyet'in 15. kuruluş yıl dönümü etkinliklerine katılmak olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün doktorları, yatağından çıkmasını dahi istemiyordu. Kuleli Askeri Lisesi öğrencileri ebedi Başkomutan Atatürk'ü o günlerde yalnız bırakmamış, vapurla Dolmabahçe Sarayı'nın açıklarına gidip, 10. Yıl Marşı'nı okumuşlardı. Denize bakan odasındaki yatağından gençlerin geçişini izlemiş ve duygulanmış olan Atatürk, yatağından son kez 6 Kasım'da kalktı. 

Son günlerinde doktorlarının önerdiği, sütlü çay, sütlü kahve, çorba ve sıvı gıdaları tüketmek durumunda kalan Atatürk, girdiği komada 1,5 gün kaldı. Geçirdiği ağır bir nöbetten sonra başını yana çevirip, ''aleykümselam'' diyen Gazi Paşa'nın bu son sözleri olmuş ve 10 Kasım 1938 sabahı saat 9'u 5 geçe hayata gözlerini yummuştu.

Atatürk'ün son sağlık raporu

Tarihçi Kemal Gurulkan'ın sosyal medya hesabından paylaştığı Cumhuriyet arşivi belgesi 9 Kasım 1938 sabahına ait.

Atatürk'ün Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak tarafından, Başvekalet Müsteşarlığına gönderilen raporda, ''Dün geceyi koma halinde geçirdiler. Vaziyetteki ciddiyet daha artmıştır. Hararet derecesi 36.4, nabız muntazam 124 ve teneffüs 26.'' bilgileri yer aldı.